دوستدار گیاهان

نام علمی: Calendula officinalis

نام فارسی: همیشه بهار

نام لاتین تیره: Asteraceae , Compositae
نام فارسی تیره: کاسنی

نام انگلیسی: marigold , Pot marigold

گل همیشه بهار (نام علمی: Calendula officinalis یا Calendula persica) از گونه Calendula است. همیشه‌بهار گیاهی از تیره ستاره ای، علفی و پایا است. ساقه هوایی افراشته منشعب و دارای پرزهای غده‌ای گل آن زردرنگ می‌باشد.

همیشه‌بهار در ایران از جمله در بلندی‌های بالای ۲۵۰۰ متر در استان کهگیلویه و بویراحمد می‌روید.

ریخت شناسی:

گیاهی علفی،دولپه ای، یکساله دارای ساقه ای به طول ۲۰ تا ۵۰ سانتی متر است ، برگهایی ساده بیضوی ، دراز ،پوشیده از کرک ، با کناره های موجدار و به رنگ سبز، مایل به قهوه ای روشن دارد، روی ساقه منشعب آن کاپیتولهای درشت و زیبا ظاهر می گردد که به تناسب گرما و رطوبت محیط زندگی ، به طور منظم صبح ها در فاصله ساعت ۹ تا ۱۰ شکفته و سپس در بعد از ظهرها بین ساعات ۴ تا ۵ جمع می گردد. کاپیتولهای آن دارای دو نوع گل یکی لوله ای و دیگر زبانه ای به رنگ زرد مایل به نارنجی و واقع در حاشیه نهنج است.تخمدان پایینی، میوه فندقه و قهوه ای رنگ و سطح آن نا صاف می باشد.

محل رویش:

همیشه‌بهار در ایران از جمله در بلندی‌های بالای ۲۵۰۰ متر در استان کهگیلویه و بویراحمد می‌روید. ولی در اکثر نقاط ایران به صورت کاشته وجود دارد.

مواد موثره:

کاروتنوئید‌ها – فلانوئید‌ها – اسید سالیسیلیک – اسانس – کالاندولین

خواص دارویی:

ضد نفخ معده و روده، تحریک کننده کار کلیه ها، افزایش دهنده جریان خون و فعالیتهای قلبی می‌باشد. عصاره هیدروالکلی گیاه همیشه بهار کوهی در درمان التهاب اثربخشی قابل ملاحظه ای اعمال می کند. ماده موثره و اثربخش آن هلنالین است که موجب مهار فاکتور کپی برداری NF-kappa B(Transcription) می‌شود. این ماده، فاکتور TNFα که توسط ماکروفاژهای ایجاد کننده التهاب تولید می شود را مهار می‌کند. از طرف دیگر عوامل مؤثر دیگر در ایجاد التهاب مانند سیتوکین ها، اینترلوکین-1و6، TNFα و پروتئین C فعال را بطور قابل ملاحظه‌ای کاهش می‌دهد. افزون برمهار عوامل یادشده با مهار آنزیم سیکلواکسی ژناز-2 از سنتز پروستاگلاندین های مؤثر در ایجاد التهاب پیشگری می نماید. یک ژل محتوی عصاره گلهای همیشه بهار کوهی که بطور موضعی روی عضله ساق پای مرد داوطلب استفاده شده در تسکین درد عضلانی موثرتر از دارونما بوده است

اندام دارویی گیاه:

گل‌ها

خواص درمانی:

به دو صورت خوراکی و موضعی مصرف دارویی دارد.

خواص خوراکی:

درمان التهاب معده – قاعده آور – رفع دردهای قاعدگی – صفرا آور – ادرار آور – معرق – کاهنده فشار خون – ضد سرطان – ضد عفونی کننده

خواص موضعی:

ضد التهاب – التیام دهنده زخم‌ها – ضد قارچ – ضد اگزما و خشکی پوست – درمان زخم نوک پستان در شیردهی – ضد آفتاب سوختگی – درمان زخم‌های واریسی – سرمازدگی – میخچه و زگیل

خواص آرایشی:

به عنوان رنگ موی طبیعی استفاده می‌شود. پودر گلبرگهای این گل را به شامپو یا نرم کنند اضافه کنید. مصرف مداوم از آن رنگ مو را روشن می‌کند. هرچه گل‌ها بیشتر و باریک‌تر و رنگ گل نارنجی‌تر باشد خواص دارویی بیشتری دارد. بیشتر خواص این گیاه نیز مربوط به پوست و مو است.

نحوه مصرف و روش استفاده:

دم کرده – کرم – کمپرس – پماد – دهان شویه – روغن – پودر

دم کرده: برای مشکلات یائسگی – قاعدگی دردناک (یک هفته قبل از قاعدگی مصرف شود) – ورم معده و التهاب آن (یک فنجان پیش از هر وعده غذایی مصرف شود)، کمک به درمان دردهای واریسی (پارچه خیس شده در دم کرده روی زخم‌های واریسی و زخم‌هایی که دیر خوب می‌شوند. آفتاب سوختگی‌ها و زخم‌های ناشی از سرمازدگی – کورک و آکنه قرار گیرد.)

دهان شویه: محلول دم کرده در زخم‌های دهان و بیماری لثه به کار می‌رود (به صورت غرغره)

پودر: پودر گل خشک شده روی زگیل و می‌خچه قرار گیرد.

کرم: مشکلات مربوط به التهاب و خشکی پوست مثل اگزما – زخم نوک پستان در شیردهی (مخلوط شیر مادر و همیشه بهار روی زخم‌های شیردهی استفاده شود) – سوختگی و آفتاب سوختگی – ضد گزیدگی حشرات و کمک به رفع خارش گزیدگی حشرات و ضد درماتیت گهواره‌ای (ادرار سوختگی). برای رفع ادرار سوختگی از دم کرده همیشه بهار برای شستشو محل ادرار سوختگی استفاده شود.

روغن: برای رفع اضطراب و خستگی مقداری روغن به آب حمام اضافه شود.

 خواص دمنوش این گیاه عبارتند از:

• دمنوش همیشه بهار، دارای خاصیت ضد التهاب و آنتی باکتریال است.
• داروی محرک ایمنی در بدن است.
• برای درمان عفونت‌های گوش مفید است.
• برای درمان ورم ملتحمه چشم کاربرد دارد.
• محرک تولید کلاژن است.
• دمنوش همیشه بهار را می‌توانید برای تسکین گلودرد و التهابات دهانی، قرقره کنید.
• برای سم زدائی بدن پس از عمل، مفید است.
• برای درمان اختلالات دستگاه گوارش به کار می‌رود.
• برای تنظیم دوره قاعدگی مفید است.
• این دمنوش را می‌توان در یخچال نگه‌داری کرد و از آن برای نرم کردن پوست استفاده کرد.
• دمنوش را می‌توان به طور مستقیم بر روی پوست ملتهب (آکنه، هموروئید و غیره) نیز مالید.

طرز تهیه دمنوش گل همیشه بهار

به اندازه یک مشت از گل خشک شده همیشه بهار را درون آب جوش ریخته و به مدت ۵ دقیقه آن را دم کنید.

به گزارش سلامت آنلاین، به نقل از الودکتر، گل همیشه بهار یکی از فراوان‌ترین گیاهان جهان به حساب می‌آید و بومی اروپا و آمریکای شمالی است. در زمان قدیم هندو‌ها و عرب‌ها از این گیاه به عنوان دارو استفاده می‌کردند. امروزه این گیاه به عنوان گل تزیینی در غذاهای متفاوت مورد مصرف قرار می‌گیرد. در این مطلب به چند خاصیت این گیاه اشاره می‌شود که خواندن آن می‌تواند جالب و آموزنده باشد.

▪ این گیاه تب بر است.
▪ عصاره آن تاثیر ضدسرطانی به ویژه در برابر سرطان خون، پوست، سینه، پروستات، ریه، لوزالمعده و روده بزرگ دارد.
▪ عصاره گل آن برای معالجه گزیدگی زنبور و عقرب به کار برده می‌شود.
▪ خاصیت ضدالتهابی دارد و با منقبض کردن رگ‌های خونی از خونریزی پیش گیری می‌کند.
▪ برای معالجه عفونت گوش، چای گل همیشه بهار بخورید.
▪ چشم را با چای این گیاه بشویید تا قرمزی و درد آن التیام یابد.
▪ چای آن به هضم غذا کمک می‌کند، سیستم دفاعی بدن را تحریک و بدن را سم زدایی می‌کند و سیکل قاعدگی را منظم می‌کند.
▪ به تشکیل رگ‌های خونی جدید کمک می‌کند.
▪ به طور موضعی روی آکنه، سوختگی و خراشیدگی استعمال می‌شود.
▪ با آبسه، کورک و تکرر استفراغ مقابله می‌کند.
▪ این گیاه ادرار آور است.

عوارض جانبی:

در دوران بارداری مصرف به صورت خوراکی ممنوع است و در دوران شیردهی بهتر است به طور خوراکی مصرف نشود

فراورده‌های موجود در بازار:

پماد کالاندولا (ضد عرق سوز)

کاشت گل همیشه بهار(calendula)

1 – یک مکانی که نور خورشید را به طور کامل دریافت می کند را انتخاب کنید. گل همیشه بهار برای رشد به خاک خاصی نیاز ندارد. گل همیشه بهار در هر خاکی می تواند رشد کند. 

2 – دانه گل همیشه بهار را بعد از آخرین سرما در بهار بکارید. دانه ها را به عمق 1 تا 2 سانتی متر و با فاصله 10 تا 15 سانتی متر از هم بکارید. آن ها را به آرامی با 0/6 سانتی متر از خاک باغ بپوشانید.

3 – بعد از کاشت بذرها مواظب باشید با آب دادن به آن ها بذرها را از جای خود به جای دیگر حرکت ندهید. بعد از کاشت، روزانه به بذرهای گل همیشه بهار آب دهید و آن ها را مرطوب نگه دارید. 7 تا 14 روز بعد از کاشت، روزانه به بذرها آب بدهید.

4 – بعد از گذشت این مدت تنها در صورتی که خاک نیاز دارد به آن آب بدهید و خاک را مرطوب نگه دارید. خاک نباید خیس شود.

5 – زمانی که گل همیشه بهار در حدود 8 سانتی متر بلند شد آن ها را تنک کنید و فاصله آن ها را  20 به  تا 30 سانتی متر برسانید.

6 – در اواسط تابستان یک لایه نازک کمپوست به گل همیشه بهار بدهید. گل همیشه بهار به کود اضافی نیاز ندارد ولی به دلیل این که کمپوست به اندازه کافی مواد مغذی دارد و می تواند به گیاه برای ادامه رشد و گل دهی کمک کند از آن استفاده می کنند. 

7 – شکوفه های پژمرده را برای تشویق گیاه به رشد و تولید شکوفه های جدید قطع کنید.

نکات:

گل همیشه بهار در پاییز هم زنده می ماند و به گل دادن ادامه می دهد تا زمانی که توسط یک یخبندان سنگین از رشد متوقف شود. 

بزرگترین مشکل گل همیشه بهار ابتلا به حشرات و بیماری ها است. شته ها از شایع ترین مشکلات گل همیشه بهار هستند ولی به راحتی می توان آن ها را با حشره کش های باغبانی از بین برد. شایع ترین بیماری گل همیشه بهار که در هوای گرم و مرطوب و در زمان باراندگی اتفاق می افتد زنگ یا کپک گیاهی است که این بیماری هم با قارچ کش درمان می شود . 

برای به حداقل رساندن علف های هرز و حفظ رطوبت، در نزدیک بهار به گل همیشه بهار مالچ دهید.