نام علمی: Arctium Lappa

نام فارسی: بابا آدم، باردان، فیلگوش و آراقیطون 

نام لاتین تیره: Compositae، Asteraceae 
نام فارسی تیره: کاسنی، گل ستاره ای

نام انگلیسی: great burdock،  burdouk

گیاهی است علفی و دوساله گیاهی است که به اندازه یک متر و نیم تا دو متر ارتفاع رشد می‌کند. این گیاه به حالت وحشی در دشتها و نواحی معتدل و مرطوب و سایه در اروپا و آسیا می‌روید. با برگهای درشت و خشن و سبز رنگ با گلهای توب مانند و به اندازه فندق یا بزرگتر از آن. که در موقع عبور گوسفندان و جانوران به پشمهای آنها می‌چسبد و موجب پخش تخم این گیاه به مناطق دیگر می‌شود. بابا آدم در بعضی از نقاط ایران به حالت وحشی می‌روید. از ریشه این گیاه استفاده طبی به عمل می‌آید پس از خارج کردن ریشه بابا آدم از خاک آنرا به خوبی شسته و به قطعات کوچک سه سانتیمتری تقسیم کرده و در اثر حرارت خورشید یا در کوره‌های مخصوصی خشک می‌کنند.  در باغچه و کنار آبها و یونجه زارها مراتع و مزارع می‌روید. این گیاه در اطراف تهران، البرز، راه چالوس، خراسان، کرمان، رودبار، تفرش، اروپا، شمال آمریکا می‌روید و در بعضی نقاط پرورش داده می‌شود.

این جنس در ایران ۴ گونه علفی چند ساله دارد، بابا آدم «Arctium lappa»، بابا آدم صغیر «Arctium minus» و دو گونه بابا آدم خوبی «Arctium palladinii» و بابا آدم برگه بهن «Arctium platylepis» که علاوه بر ایران در شرق اروپا، آناتولی،قفقاز، ماورای قفقاز و ترکمنستان نیز می‌رویند.

ترکیبات شیمیایی

از تجزیه شیمیایی ریشه بابا آدم مواد زیر بدست آمده‌است: اینولین، پلی استیلنها، آرکتیک اسید، پروپیونیک اسید، بوتیریک اسید، لوریک اسید، استئاریک اسید، پالمیتیک اسید، هورمون‌های گیاهی، تانن و پلی فنولیک اسید. از تجزیهٔ شیمیایی تخم بابا آدم موارد زیر بدست آمده‌است: یک گلوکزید تلخ بنام Arctin، کلروژنیک اسید، لاپائول A,B، ژرماکرانولید.

از تجزیه شیمیایی برگهای بابا آدم موارد زیر بدست آمده‌است: آرکتیول، فوکینون، فوکینانولید، بتا- ئودسمول، پتازیتولون، اِرِموفیلن، تاراکساسترول. بطور کلی دم کرده یا جوشانده برگ، ریشه و تخم بابا آدم خاصیت ضد میکروبی و آنتی تومور دارد

کاربرد درمانی ریشه، برگ تخم و میوه بابا آدم برای درمان سرطان‌ها، رماتیسم، نقرس، ناراحتی‌های معده، کلیه، بیماری‌های پوستی حتی ریزش موواگزما، گلو درد، ورم لوزه‌ها، سرفه، سرخک، بر زخم‌ها و آبسه‌ها و مرض قند کاربرد دارد.

خواص دارویی

• بهترین تصفیه کننده خون است و خون را تمیز کرده و سموم را از بدن خارج می‌کند.
• جوشهای صورت و کورک را برطرف می‌کند.
• ادرار آور و معرق است.
• سیستم لنف بدن را تمیز می‌کند.
• بیماریهای پوستی نظیراگزما ، گل مژه و زخمها را برطرف می‌کند.
• تورم را از بین می‌برد.
• تقویت کننده بدن است.
• جوشانده برگهای بابا آدم را در معالجه سرگیجه ورماتیسم بکار می‌برند.
• برای تنظیم قند خون و معالجه بیماری قند از جوشانده برگهای بابا آدم به مقدار سه فنجان در روز استفاده کنید.
• برای معالجه سرخک ، برگهای بابا آدم را با کمی شکر بجوشانید و به مریض بدهید.
• جوشانده تخم بابا آدم ضد عفونی کننده است.
• تخم بابا آدم ضد کرم معده و روده است.
• در ناراحتیهای ریوی و گلودرد از جوشانده تخم بابا آدم استفاده کنید.
• در معالجه ذات‌الریه بکار می‌رود.
• ریشه بابا آدم در برطرف کردن سرماخوردگی موثر است.
• تب حاصل از بیماری مخملک را برطرف می‌کند.
• در معالجه یبوست موثر است.
• به عنوان ضد سم در هنگام نیش زدن جانوران سمی استفاده می‌شود.
• برای معالجه کچلی برگ بابا آدم را دم کرده و روی پوست سر بمالید.
• برای معالجه زخمها و التیام جراحات ، جوشانده برگ بابا آدم را با مقدر مساوی روغن زیتون مخلوط کرده و روی زخمها و جراحات بمالید.
• ریشه بابا آدم علاج کم خونی و رنگ پریدگی است زیرا دارای مقدار زیادی آهن است.
• برای معالجه رماتیسم و آرتروز مفید است.
• نقرس را برطرف می‌کند.
• در معالجه بیماریهای عفونی موثر است.
• درد سیاتیک را آرام می‌کند.
• در برطرف کردن کمر درد موثر است.
• هضم غذا را تسریع می‌کند.
• ورم کلیه را دفع می‌کند.

طرز استفاده

• دم کرده ریشه بابا آدم: مقدر 50 گرم ریشه بابا آدم را در یک لیتر آب جوش ریخته و به مدت 20 دقیقه دم کنید.
• جوشانده ریشه بابا آدم: مقدار 80 گرم ریشه بابا آدم را در یک لیتر آب جوش ریخته و بگذارید به مدت 10 دقیقه بآرامی بجوشد.
• دم کرده ریشه بابا آدم و شیرین بیان: 30 گرم ریشه باباآدم را با مقدار مساوی آن شیرین بیان در یک لیتر آب جوش ریخته و به مدت نیم ساعت دم کنید. این دم کرده تصفیه کننده خون است. برای این منظور از این دم کرده به مقدار سه فنجان در روز بنوشید.